Bản mã thép (Gusset plate / Base plate) là cấu kiện kim loại quan trọng trong thi công kết cấu thép, nhà xưởng công nghiệp và công trình cầu đường, đóng vai trò liên kết hệ thống chân cột, dầm, kèo và móng. Việc lựa chọn đúng quy cách, mác thép và công nghệ cắt bản mã quyết định trực tiếp đến khả năng truyền tải trọng, độ ổn định và an toàn toàn diện của công trình.
1. Khái niệm và vai trò của bản mã thép trong kết cấu
Bản mã thép là các tấm thép phẳng được gia công thành nhiều hình dạng định hình khác nhau nhằm mục đích nối ghép các phần tử kết cấu độc lập thành một hệ khung vững chắc.
Khi các cấu kiện như cột thép, dầm thép hoặc thanh giằng gặp nhau tại một điểm nút, bản mã đóng vai trò làm điểm tựa trung gian để phân bổ ứng suất, chống tập trung lực và ngăn ngừa hiện tượng biến dạng cục bộ.
Trong các công trình kết cấu thép hiện đại, bản mã xuất hiện tại ba vị trí chiến lược:
- Bản mã chân cột (Column Base Plate): Đặt ở vị trí tiếp giáp giữa chân cột thép và móng bê tông. Bản mã chân cột có diện tích bề mặt lớn nhằm phân bố đều tải trọng đứng và lực momen từ cột xuống khối móng thông qua hệ thống bu lông neo (Anchor bolts).
- Bản mã nách dầm / Khung (Beam-to-Column Gusset): Nằm tại vị trí giao nhau giữa dầm ngang và cột đứng, giúp tăng cường khả năng chống lực cắt và momen uốn tại các góc khung nhà xưởng.
- Bản mã nút dàn (Truss Node Plate): Dùng để liên kết các thanh vát, thanh đứng của hệ dàn mái không gian hoặc hệ xà gồ gánh tải.
2. Thông số cơ tính vật liệu và tiêu chuẩn kỹ thuật
Dưới đây là các mác thép và chỉ số tiêu chuẩn được áp dụng phổ biến trong gia công bản mã:
2.1. Phân loại mác thép gia công bản mã
Thép được phân loại theo từng mác dưới đây:
- Thép SS400 (Carbon): Đây là mác thép kết cấu cán nóng thông dụng nhất. Thép SS400 có khối lượng riêng 7850 kg/m³, giới hạn chảy (Yield Strength) $\ge 245\text{ MPa}$ và độ bền kéo (Tensile Strength) đạt $400 - 510\text{ MPa}$. Mác thép này đáp ứng tiêu chuẩn ASTM A36 / JIS G3101, có tính hàn tốt và độ dẻo cao, tối ưu về mặt chi phí cho nhà xưởng.
- Thép Q235 / Q345 (Thép cường độ cao): Thường được chỉ định cho các bản mã chịu lực lớn tại các công trình cao tầng, cầu đường hoặc hạ tầng nặng. Giới hạn chảy của thép Q345 đạt $\ge 345\text{ MPa}$, giúp giảm kích thước và độ dày bản mã mà vẫn đảm bảo an toàn.
- Inox 304 (SUS304): Sử dụng cho các công trình trong môi trường hóa chất, nhà máy thực phẩm hoặc vùng ven biển. Inox 304 có khối lượng riêng 7930 kg/m³, giới hạn chảy $\ge 205\text{ MPa}$ và độ bền kéo $515 - 720\text{ MPa}$, đạt tiêu chuẩn JIS G4304 / JIS G4305.
2.2. Phân loại độ dày bản mã theo quy mô công trình
Độ dày của bản mã thép ($t$) được thiết kế phụ thuộc vào lực nén, lực kéo và momen tác động tại nút liên kết:
- Công trình nhẹ (xà gồ, mái che, cổng rào): Độ dày bản mã thường từ 5mm - 8mm.
- Nhà xưởng, nhà thép tiền chế công nghiệp: Sử dụng bản mã dày từ 10mm - 18mm cho vị trí chân cột và nách dầm.
- Chân cột chịu lực lớn, cầu đường, công trình siêu trọng: Yêu cầu độ dày từ 20mm - 40mm hoặc lớn hơn để đảm bảo độ cứng vững tuyệt đối, tránh hiện tượng uốn vênh bản mã dưới tải trọng nén lớn.
2.3. Tiêu chuẩn dung sai và chống ăn mòn
Quy trình cắt và đột lỗ bản mã phải tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn ISO 2768-1 / ISO 2768-2 về dung sai kích thước và hình học cơ khí. Để bảo vệ bề mặt thép carbon khỏi rỉ sét trong điều kiện tự nhiên, bản mã sau khi gia công thường được xử lý sơn chống gỉ, sơn tĩnh điện hoặc mạ kẽm nhúng nóng đạt tiêu chuẩn ASTM A123.
3. Các phương pháp gia công bản mã thép CNC hiện nay
Sự phát triển của công nghệ gia công kim loại tấm giúp quá trình cắt bản mã đạt độ chính xác cao, tối ưu thời gian thi công tại công trường.
3.1. Cắt bản mã bằng máy Laser CNC
Phương pháp cắt Fiber Laser sử dụng chùm tia laser năng lượng cao để làm nóng chảy vật liệu.
- Ưu điểm: Độ chính xác góc cắt cực cao (dung sai $\pm 0.05\text{ mm}$), mạch cắt hẹp, đường cắt mịn phẳng không bị bavia, không gây biến dạng nhiệt bề mặt.
- Ứng dụng: Lý tưởng cho các bản mã yêu cầu lỗ bu lông chính xác tuyệt đối hoặc các bản mã có biên dạng hình học phức tạp với độ dày phôi lên đến 25mm.
3.2. Cắt bản mã bằng máy Plasma CNC
Công nghệ Plasma tận dụng dòng khí ion hóa tốc độ cao để cắt đứt kim loại.
- Ưu điểm: Tốc độ cắt cực nhanh, chi phí vận hành thấp hơn cắt laser, xử lý tốt các tấm thép có độ dày từ 10mm - 40mm.
- Nhược điểm: Mạch cắt hơi vát nhẹ (góc vát 1 - 3 độ), vùng ảnh hưởng nhiệt rộng hơn so với laser.
3.3. Cắt bản mã bằng Oxy-Gas (Oxy-Fuel)
Sử dụng nhiệt phản ứng cháy giữa oxy và khí gas để cắt thép carbon.
- Ưu điểm: Giải pháp duy nhất cho các tấm thép siêu dày từ 40mm - 100mm trở lên với chi phí đầu tư thiết bị hợp lý.
- Nhược điểm: Mạch cắt lớn, mép cắt thường bị cháy xém và bám xỉ, cần công đoạn mài phẳng lại trước khi đưa vào hàn lắp ghép.
3.4. Khoan và đột lỗ bu lông CNC
Mặt bản mã luôn đi kèm các lỗ xỏ bu lông neo hoặc bu lông liên kết cường độ cao (8.8, 10.9). Việc tạo lỗ bu lông được thực hiện bằng máy đột dập CNC hoặc máy khoan cần CNC nhằm đảm bảo tâm lỗ không bị lệch so với bản vẽ shop drawing, giúp quá trình xỏ bu lông tại công trường diễn ra nhanh chóng.
4. Bảng báo giá gia công bản mã thép tham khảo 2026
Báo giá gia công bản mã thép phụ thuộc trực tiếp vào biến động giá phôi thép thị trường (SS400/Q345), độ dày tấm, phương pháp cắt (Laser/Plasma) và quy cách xử lý bề mặt.
Dưới đây là bảng giá dự toán tham khảo cho dịch vụ gia công bản mã thép SS400 dập/cắt CNC:
(Ghi chú: Đơn giá trên có tính chất tham khảo tại thời điểm lập dự toán. Giá thực tế phụ thuộc vào tổng khối lượng đặt hàng của dự án và bản vẽ kỹ thuật chi tiết).
5. Gia công bản mã thép CNC uy tín tại nhà máy Butraco Việt Nam
Công ty TNHH Butraco Việt Nam được định vị là Nhà sản xuất & Gia công cơ khí B2B uy tín, sở hữu hệ thống nhà máy quy mô lớn cùng dây chuyền máy móc hiện đại. Với định hướng trực tiếp giải quyết bài toán kỹ thuật cho các nhà thầu kết cấu thép, chủ đầu tư và đơn vị thi công EPC, Butraco cung cấp dịch vụ gia công bản mã thép chất lượng cao với các cam kết cạnh tranh:
- Độ chính xác vượt trội: Hệ thống máy cắt Laser Fiber CNC công suất lớn đảm bảo đường cắt bản mã sắc nét, đúng dung sai ISO 2768, lỗ bu lông chuẩn vị trí theo bản vẽ thiết kế
- Minh bạch vật tư & CO/CQ: 100% phôi thép SS400, Q345, Inox 304 đầu vào đều có chứng chỉ chất lượng (CO/CQ) từ các nhà máy thép hàng đầu, đảm bảo đúng giới hạn chảy và độ bền kéo tiêu chuẩn.
- Năng lực đáp ứng tiến độ: Nhà máy vận hành liên tục, đáp ứng sản lượng hàng chục tấn bản mã mỗi ngày, phục vụ tốt các đại dự án nhà xưởng công nghiệp.
- Báo giá tận xưởng: Báo giá trực tiếp không qua trung gian thương mại, giúp tiết giảm chi phí đầu tư cho nhà thầu.
- Bên cạnh sản phẩm bản mã, Butraco còn cung cấp đồng bộ các giải pháp gia công kim loại tấm như gia công kim loại tấm, xà gồ Omega, thang máng cáp, lan can nhà xưởng công nghiệp,....
.png)
Nếu Quý khách hàng quan tâm đến các sản phẩm gia công cơ khí, muốn tìm kiếm một đơn vị sản xuất và phân phối các sản phẩm uy tín, chất lượng. Butraco luôn sẵn lòng tư vấn và cung cấp tất cả những gì bạn cần với phương châm “Cái gì bạn cần chúng tôi đều có”. Với đội ngũ cán bộ công nhân viên giàu kinh nghiệm, nhiệt huyết của tuổi trẻ chúng tôi đã dần khẳng định được vị thế là công ty đi đầu trong lĩnh vực sản xuất, gia công các vật liệu nội thất bằng tôn lợp, inox và sản phẩm gia công cơ khí.
---------------------------------------------
- Công ty TNHH Butraco Việt Nam (BUTRACO VIETNAM COMPANY.,Ltd)
- VPGD: Tòa N03, Trần Quý Kiên, Dịch Vọng, Cầu Giấy, Hà Nội
- Nhà máy: KCN Nguyên Khê, Đông Anh, Hà Nội
- SĐT liên hệ: 0983566468 - 097956646
